Triết lý từ Kinh dịch #2

Trực, phương, đại, bất tập vô bất lợi

Đây là hào từ của hào thứ 2 của quẻ Khôn. Đức dày chở vật, trước tiên chúng ta có 3 loại đức hạnh là trực, phương và đại.

Trực, trong “Luận ngữ – Ung dã” viết: “Con người sinh ra là chính trực”. Bản tính con người sinh ra ở tự nhiên, vốn thân cận, chất phác, thật thà, rồi bị các chủng loại thói quen tập tính hậu thiên tiêm nhiễm mới xa rời bản tính.

Phương, lời văn quẻ Khôn trong Kinh Dịch nói rằng: “Trực kỳ chính dã, phương kỳ nghĩa dã. Quân tử kính dĩ trực nội, nghĩa dĩ phương ngoại”. Câu này có nghĩa là lấy ngay thẳng để quy chính, lấy đạo đức để làm việc nghĩa. Người quân tử đối nội cung kính chính trực, đối ngoại trượng nghĩa đạo đức. Trực là nói về bên trong, phương là nói về bên ngoài.

Đại, trong sách “Mạnh Tử” viết: Trau dồi được gọi là đẹp, trau dồi mà tỏa sáng thì gọi là to lớn (đại).

Dốc sức hành thiện, cho đến khi trau dồi đầy, thì đẹp ở trong đó mà không cần cái đẹp bề ngoài. Trau dồi mà lại tỏa sáng thì gọi là vĩ đại, tích tụ hòa thuận bên trong, tinh anh tài hoa phát ra bên ngoài, cái đẹp ở trong đó, lưu thông ra tứ chi, phát ra sự nghiệp, thì đức hạnh và sự nghiệp đều thịnh vượng tột bậc. Một người nếu có thể dùng chính trực nhân tín làm nguyên tắc xử thế, bao dung rộng lớn, thì đó là người quân tử thuận theo bản tính tự nhiên, không nơi nào mà không có lợi ích.


Nội dung này chỉ hiển thị với thành viên. Bạn cần đăng nhập để xem. Đăng nhập »

Related Post

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *